طراحی نرم افزار اختصاصی زمانی مطرح می‌شود که ابزارهای عمومی و نرم‌افزارهای آماده نتوانند فرایند واقعی یک شرکت یا کسب‌وکار را به شکل مناسبی پوشش دهند. در چنین شرایطی به جای تغییر دادن روش کار مجموعه برای هماهنگ شدن با یک نرم‌افزار آماده، می‌توان سامانه‌ای طراحی کرد که دقیقاً مطابق جریان کاری، نقش کاربران و نیازهای مدیریتی مجموعه عمل کند.
یک نرم‌افزار اختصاصی می‌تواند از یک سامانه داخلی ساده برای مدیریت اطلاعات شروع شود و تا سیستم‌های چندبخشی شامل داشبورد مدیریت، اپلیکیشن موبایل، وب اپلیکیشن، API، گزارش‌گیری، اتوماسیون و اتصال به سرویس‌های دیگر توسعه پیدا کند. مهم‌ترین مزیت آن این است که امکانات غیرضروری حذف و قابلیت‌های مورد نیاز کسب‌وکار به صورت هدفمند پیاده‌سازی می‌شوند.
در JPGames طراحی نرم افزار اختصاصی با تحلیل فرایند آغاز می‌شود. هدف صرفاً برنامه‌نویسی یک درخواست نیست؛ ابتدا باید مشخص شود نرم‌افزار قرار است چه مشکلی را حل کند، چه افرادی با آن کار می‌کنند، چه داده‌هایی مدیریت می‌شوند و محصول در آینده چگونه ممکن است توسعه پیدا کند.
طراحی نرم افزار اختصاصی چه مشکلی را برای کسب‌وکار حل می‌کند؟
بسیاری از شرکت‌ها بخشی از فعالیت روزانه خود را با فایل‌های Excel، پیام‌رسان‌ها، فرم‌های پراکنده یا چند نرم‌افزار جداگانه مدیریت می‌کنند. این روش تا زمانی که حجم فعالیت پایین است قابل استفاده خواهد بود، اما با افزایش کاربران و اطلاعات، خطا، دوباره‌کاری و دشواری گزارش‌گیری بیشتر می‌شود.
نرم‌افزار اختصاصی می‌تواند این فرایندها را در یک سامانه منظم جمع کند. اطلاعات به جای پراکندگی در ابزارهای مختلف در ساختاری مشخص ذخیره می‌شوند، افراد بر اساس سطح دسترسی خود به بخش‌های لازم دسترسی دارند و مدیر مجموعه می‌تواند وضعیت عملیات را از طریق داشبورد و گزارش مشاهده کند.
چه نوع نرم افزارهای اختصاصی قابل طراحی هستند؟
نوع نرم‌افزار به حوزه فعالیت مجموعه بستگی دارد. ممکن است یک شرکت به سیستم مدیریت پروژه داخلی نیاز داشته باشد، مجموعه آموزشی به مدیریت دوره و کاربران، شرکت صنعتی به ثبت عملیات و تجهیزات و یک کسب‌وکار خدماتی به سیستم سفارش، پیگیری و مدیریت مشتری نیاز داشته باشد.
- سامانه مدیریت عملیات داخلی شرکت
- سیستم ثبت و پیگیری درخواست‌ها
- نرم‌افزار مدیریت مشتریان و کاربران
- سیستم مدیریت سفارش و خدمات
- داشبورد گزارش‌گیری مدیریتی
- سامانه مدیریت نمایندگان و شعب
- اتوماسیون فرایندهای اختصاصی
- نرم‌افزار آموزشی و سازمانی
- سیستم‌های تحت وب چندکاربره
- نرم‌افزارهای تعاملی و سه‌بعدی
در پروژه‌هایی که نیاز به تعامل سه‌بعدی، شبیه‌سازی، VR، AR یا Unity دارند نیز می‌توان بخش نرم‌افزار مدیریتی و بک‌اند را در کنار قسمت تعاملی پروژه توسعه داد.
مراحل طراحی نرم افزار اختصاصی چگونه انجام می‌شود؟
اولین مرحله شناخت فرایند کسب‌وکار است. مشخص می‌شود کاربر از چه نقطه‌ای وارد سیستم می‌شود، چه عملیاتی انجام می‌دهد، اطلاعات چگونه تأیید می‌شوند و مدیر چه گزارش‌هایی نیاز دارد. بدون این تحلیل ممکن است نرم‌افزاری ساخته شود که از نظر فنی کار کند اما کار روزانه مجموعه را ساده‌تر نکند.
- جلسه یا دریافت توضیحات اولیه پروژه
- تحلیل کاربران و فرایندهای اصلی
- تعریف امکانات و Scope
- طراحی ساختار اطلاعات و دسترسی‌ها
- انتخاب معماری و تکنولوژی
- توسعه نسخه اولیه
- تست سناریوهای واقعی کاربران
- استقرار و انتقال به محیط اصلی
- پشتیبانی و توسعه نسخه‌های بعد
در پروژه‌های بزرگ بهتر است امکانات به چند فاز تقسیم شوند تا بخش اصلی سیستم زودتر قابل استفاده باشد و قابلیت‌های ثانویه بعد از دریافت بازخورد کاربران اضافه شوند.
نرم افزار اختصاصی تحت وب بهتر است یا دسکتاپ؟
پاسخ به نوع استفاده بستگی دارد. سیستم‌های تحت وب به دلیل دسترسی ساده از مرورگر، مدیریت متمرکز نسخه و امکان استفاده روی دستگاه‌های مختلف در بسیاری از پروژه‌های سازمانی انتخاب مناسبی هستند. در مقابل، بعضی نرم‌افزارهای تخصصی به دسترسی عمیق‌تر به سخت‌افزار یا پردازش محلی نیاز دارند و نسخه دسکتاپ می‌تواند گزینه بهتری باشد.
گاهی نیز ترکیبی از چند پلتفرم لازم است؛ برای مثال پنل مدیریت تحت وب، اپلیکیشن موبایل برای نیروهای میدانی و نرم‌افزار دسکتاپ برای بخش تخصصی. معماری پروژه باید قبل از توسعه با توجه به سناریوی واقعی استفاده انتخاب شود.
چگونه نرم افزار اختصاصی باعث کاهش کارهای دستی می‌شود؟
یکی از مهم‌ترین دلایل سفارش نرم‌افزار اختصاصی، حذف عملیات تکراری است. اطلاعاتی که قبلاً چند بار در فایل‌ها وارد می‌شدند می‌توانند یک بار ثبت و در تمام بخش‌های لازم استفاده شوند. وضعیت درخواست‌ها می‌تواند به صورت خودکار تغییر کند و گزارش‌هایی که قبلاً به شکل دستی تهیه می‌شدند مستقیماً از اطلاعات سیستم ساخته شوند.
امکان تعریف Workflow نیز وجود دارد. برای مثال درخواست ابتدا توسط کارشناس ثبت شود، سپس مدیر آن را تأیید کند، بخش مالی وضعیت پرداخت را مشخص کند و نتیجه نهایی به کاربر اطلاع داده شود. این مسیر در نرم‌افزار بر اساس قوانین کسب‌وکار قابل پیاده‌سازی است.
سطح دسترسی کاربران چگونه طراحی می‌شود؟
در نرم‌افزارهای سازمانی معمولاً همه کاربران نباید به تمام اطلاعات دسترسی داشته باشند. می‌توان نقش‌هایی مانند مدیر کل، کارشناس، اپراتور، مالی، نماینده یا مشتری تعریف کرد و برای هر نقش سطح دسترسی مشخص در نظر گرفت.
این موضوع علاوه بر امنیت، تجربه استفاده را نیز ساده‌تر می‌کند. هر کاربر فقط امکانات مرتبط با وظایف خود را مشاهده می‌کند و احتمال خطای انسانی کاهش پیدا می‌کند.
گزارش‌گیری و داشبورد مدیریتی چه کاربردی دارد؟
ثبت اطلاعات زمانی ارزشمند می‌شود که بتوان از آن برای تصمیم‌گیری استفاده کرد. داشبورد مدیریتی می‌تواند آمار فعالیت کاربران، سفارش‌ها، وضعیت عملیات، درآمد، تعداد درخواست‌ها یا شاخص‌های اختصاصی کسب‌وکار را نمایش دهد.
نوع گزارش‌ها باید بر اساس نیاز مدیران طراحی شود، نه صرفاً بر اساس داده‌هایی که در سیستم وجود دارند. در مرحله تحلیل مشخص می‌شود چه تصمیم‌هایی قرار است با کمک نرم‌افزار گرفته شوند و چه اطلاعاتی برای این تصمیم‌ها اهمیت بیشتری دارند.
آیا نرم افزار اختصاصی می‌تواند به سیستم‌های دیگر متصل شود؟
بله. در صورت وجود API یا روش ارتباط مناسب می‌توان نرم‌افزار را به درگاه پرداخت، سرویس پیامک، ایمیل، سیستم حسابداری، سامانه‌های داخلی، تجهیزات یا سرویس‌های آنلاین متصل کرد.
اگر قرار است چند سیستم با یکدیگر اطلاعات ردوبدل کنند، بهتر است این موضوع از ابتدای معماری در نظر گرفته شود تا ارتباط‌ها به شکل قابل نگهداری و امن طراحی شوند.
امنیت نرم افزار اختصاصی چگونه مدیریت می‌شود؟
امنیت بر اساس نوع داده و سطح حساسیت پروژه طراحی می‌شود. احراز هویت، مدیریت نشست، سطح دسترسی، اعتبارسنجی عملیات، محدود کردن APIها، ثبت رویدادهای مهم و روش نگهداری اطلاعات از مواردی هستند که در سیستم‌های سازمانی اهمیت دارند.
برای نرم‌افزاری که اطلاعات عمومی مدیریت می‌کند و سامانه‌ای که داده‌های مالی یا حساس دارد نمی‌توان یک سطح یکسان از امنیت تعریف کرد. به همین دلیل نیازهای امنیتی باید در کنار نیازهای عملکردی بررسی شوند.
هزینه طراحی نرم افزار اختصاصی چگونه تعیین می‌شود؟
هزینه به پیچیدگی فرایندها، تعداد کاربران و نقش‌ها، تعداد ماژول‌ها، نوع گزارش‌ها، نیاز به اپلیکیشن موبایل، سرویس‌های خارجی، سطح طراحی رابط کاربری و زیرساخت بستگی دارد. بنابراین اعلام قیمت ثابت بدون شناخت پروژه معمولاً برآورد دقیقی ایجاد نمی‌کند.
برای کنترل هزینه بهتر است ابتدا قابلیت‌های ضروری و غیرضروری جدا شوند. ممکن است بسیاری از ایده‌های جذاب برای نسخه اول لازم نباشند و بتوان آنها را بعد از استفاده واقعی کاربران اضافه کرد.
آیا امکان ساخت نسخه MVP نرم افزار وجود دارد؟
برای استارتاپ‌ها و سامانه‌های جدید بله. MVP می‌تواند شامل اصلی‌ترین فرایند باشد و به تیم اجازه دهد قبل از سرمایه‌گذاری بیشتر، محصول را با کاربران واقعی آزمایش کند.
در پروژه‌های سازمانی نیز می‌توان یک واحد یا فرایند را ابتدا دیجیتال کرد و پس از موفقیت آن، سامانه را به بخش‌های دیگر گسترش داد. این روش ریسک تغییر ناگهانی کل فرایند سازمان را کاهش می‌دهد.
پشتیبانی نرم افزار بعد از تحویل چگونه انجام می‌شود؟
نرم‌افزار اختصاصی معمولاً یک محصول زنده است. با گذشت زمان درخواست‌های جدید، تغییر فرایندهای کاری، اصلاحات و نیازهای زیرساختی ایجاد می‌شوند. به همین دلیل بهتر است از ابتدا درباره روش نگهداری و توسعه بعد از انتشار تصمیم‌گیری شود.
کد قابل نگهداری، مستندسازی بخش‌های مهم و معماری منظم باعث می‌شوند افزودن امکانات بعدی ساده‌تر و کم‌ریسک‌تر باشد.
چرا طراحی نرم افزار اختصاصی با JPGames؟
تمرکز JPGames روی توسعه محصولات تعاملی، سیستم‌های آنلاین، بک‌اند، اپلیکیشن و پروژه‌های سه‌بعدی باعث می‌شود پروژه‌هایی که ترکیبی از چند حوزه هستند نیز قابل بررسی باشند. برای مثال سامانه مدیریتی یک شبیه‌ساز، اپلیکیشن همراه پروژه VR یا سیستم آنلاین مرتبط با یک محصول Unity می‌تواند به صورت یکپارچه طراحی شود.
هدف اصلی ساخت نرم‌افزاری است که مسئله واقعی مجموعه را حل کند و امکان توسعه در آینده داشته باشد، نه صرفاً پیاده‌سازی مجموعه‌ای از صفحات و فرم‌ها.
برای سفارش طراحی نرم افزار اختصاصی چه کاری انجام دهیم؟
اگر فرایندی در شرکت شما با فایل‌های پراکنده، عملیات دستی یا چند ابزار جدا مدیریت می‌شود، می‌توانید توضیح دهید اکنون کار چگونه انجام می‌شود و نرم‌افزار قرار است کدام بخش را ساده‌تر کند. همین اطلاعات برای شروع تحلیل کافی است.
برای بررسی پروژه طراحی نرم افزار اختصاصی، نیازهای مجموعه، کاربران و فرایند فعلی را برای JPGames ارسال کنید تا ساختار مناسب و مسیر اجرای پروژه بررسی شود.
